ഇടയത്താഴവും ആ സമയത്തിൻ്റെ പ്രത്യേകതകളും

ബഹുമാനപ്പെട്ട വിശ്വാസികളേ, റമദാനിലെ നോമ്പിനെ ഇതര സമുദായങ്ങളുടെ നോമ്പുകളിൽ നിന്നും വേർതിരിക്കുന്ന സവിശേഷമായ ഒരു കർമ്മമാണ് അത്താഴം അഥവാ ‘സഹർ’. കേവലം ഒരു ഭക്ഷണമല്ല അത്, മറിച്ച് ഒരു പ്രവാചകചര്യയുടെ പുനരുജ്ജീവനവും മലക്കുകളുടെ പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് നമ്മെ അർഹരാക്കുന്ന പുണ്യമുഹൂർത്തവുമാണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹം വർഷിക്കുന്ന ആ സമയത്തെ നാം അങ്ങേയറ്റം ആദരവോടെ കാണേണ്ടതുണ്ട്.”

സഹർ’ എന്ന വാക്കിൻ്റെ അർത്ഥം

​ഭാഷാപരമായ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ, ‘സഹർ’ (Sahar) എന്ന വാക്കിന് ‘അദൃശ്യമായത്’ അല്ലെങ്കിൽ ‘മറഞ്ഞത്’ എന്നൊക്കെ അർത്ഥമുണ്ട്. രാത്രിയുടെ അവസാന യാമത്തിൽ, ലോകം ഉറങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ നടക്കുന്നത് എന്നതിനാലാണ് ഇതിന് ഈ പേര് വന്നത്. ഇത് കേവലം വയറു നിറയ്ക്കലല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചനാഥനുമായുള്ള ആത്മീയ ബന്ധത്തിൻ്റെ സമയം കൂടിയാണെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

​ഖുർആൻ സൂക്തങ്ങൾ 

 ​وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ (സൂറത്തുൽ ബഖറ: 187) 

 ​”പ്രഭാതത്തിന്റെ വെളുത്ത നൂൽ കറുത്ത നൂലിൽ നിന്ന് വേർതിരിഞ്ഞു കാണുന്നത് വരെ നിങ്ങൾ തിന്നുകയും കുടിക്കുകയും ചെയ്യുക.”

 ​വിശദീകരണം: വിശ്വാസികൾക്ക് അല്ലാഹു നൽകിയ ഇളവും കാരുണ്യവുമാണിത്. രാത്രിയുടെ അന്ത്യയാമങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ള അനുമതി അല്ലാഹുവിൽ നിന്നുള്ള സമ്മാനമായി പണ്ഡിതന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.ഇസ്‌ലാമിൻ്റെ പ്രാരംഭ കാലത്ത് നോമ്പിൻ്റെ നിയമങ്ങൾ ഇന്നത്തേതുപോലെ ആയിരുന്നില്ല. ഇശാ നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം ഉറങ്ങിക്കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ അടുത്ത ദിവസം സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നത് വരെ ഭക്ഷണപാനീയങ്ങൾ നിഷിദ്ധമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത് വിശ്വാസികൾക്ക് വലിയ പ്രയാസമുണ്ടാക്കി.

 ഖൈസ് ബിൻ സ്വിർമ (റ) എന്ന സ്വഹാബി പകൽ മുഴുവൻ കഠിനാധ്വാനം ചെയ്ത് വൈകുന്നേരം വീട്ടിലെത്തിയപ്പോൾ ഭക്ഷണം തയ്യാറായിരുന്നില്ല. അത് തയ്യാറാക്കുന്നതിനിടെ അദ്ദേഹം ഉറങ്ങിപ്പോയി. നിയമപ്രകാരം പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അടുത്ത ദിവസം നോമ്പിൽ അദ്ദേഹം ബോധരഹിതനായി വീണു.

ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് അള്ളാഹു ഖുർആനിലെ സൂറത്തുൽ ബഖറയിലെ 187-ാം വചനം അവതരിപ്പിച്ചത്. പ്രഭാതം വരെ ഭക്ഷണവും പാനീയവും അനുവദനീയമാക്കി (സഹർ) നോമ്പ് ലഘൂകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇത് വിശ്വാസികൾക്ക് ലഭിച്ച വലിയൊരു ഇളവായാണ് ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്.

 ​الصَّابِرِينَ وَالصَّادِقِينَ وَالْقَانِتِينَ وَالْمُنفِقِينَ وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ (സൂറത്തു ആലു ഇംറാൻ: 17) 

 ​”ക്ഷമിക്കുന്നവരും, സത്യം പാലിക്കുന്നവരും, ഭക്തിയുള്ളവരും, ചിലവഴിക്കുന്നവരും, അത്താഴ വേളകളിൽ പാപമോചനം തേടുന്നവരുമാകുന്നു അവർ.”

 ​തഫ്സീർ : മുത്തഖീങ്ങളുടെ (ഭയഭക്തിയുള്ളവർ) ഗുണങ്ങളിൽ ഒന്നായി ‘സഹർ’ സമയത്തെ പാപമോചനത്തെ (ഇസ്തിഗ്ഫാർ) അല്ലാഹു എടുത്തു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അത്താഴത്തിനായി ഉണരുന്നത് ഈ പുണ്യത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു.

 ​وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ (സൂറത്തു ദാരിയാത്ത്: 18) 

 ​”രാത്രിയുടെ അന്ത്യയാമങ്ങളിൽ അവർ പാപമോചനം തേടുന്നവരായിരുന്നു.”

 ​തഫ്സീർ ഇബ്നു കസീർ: രാത്രി നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം അത്താഴം കഴിക്കുന്ന വേളയിൽ അല്ലാഹുവിനോട് കരഞ്ഞു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നവരുടെ പദവി അത്യുന്നതമാണെന്ന് ഈ വചനം പഠിപ്പിക്കുന്നു.

​ഹദീസുകൾ 

 ​تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةً (സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി) 

 ​”നിങ്ങൾ അത്താഴം കഴിക്കുക, തീർച്ചയായും അത്താഴത്തിൽ ‘ബർക്കത്ത്’ (അനുഗ്രഹം) ഉണ്ട്.”

 ഈ ബർക്കത്ത് ശാരീരികമായ കരുത്ത് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് അല്ലാഹുവിന്റെ കൽപ്പന പാലിക്കുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ആത്മീയമായ വർദ്ധനവ് കൂടിയാണെന്ന് ഫത്ഹുൽ ബാരിയിൽ ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ അസ്ഖലാനി വ്യക്തമാക്കുന്നു.

 ​فَصْلُ مَا بَيْنَ صِيَامِنَا وَصِيَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ أَكْلَةُ السَّحَرِ (സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം) 

 ​”നമ്മുടെ നോമ്പും വേദക്കാരുടെ (യഹൂദ-ക്രൈസ്തവർ) നോമ്പും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അത്താഴം കഴിക്കലാണ്.”

മുസ്ലിം ഉമ്മത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ് സഹർ എന്ന് പ്രവാചകൻ (സ) അടിവരയിട്ടു പറയുന്നു.

 ​إِنَّ اللَّهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى الْمُتَسَحِّرِينَ (ഇബ്നു ഹിബ്ബാൻ, ത്വബ്റാനി) 

 ​”തീർച്ചയായും അത്താഴം കഴിക്കുന്നവർക്ക് വേണ്ടി അല്ലാഹു കരുണ വർഷിക്കുകയും മലക്കുകൾ അവർക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.”

 ​السَّحُورُ أَكْلَةٌ بَرَكَةٌ، فَلَا تَدَعُوهُ، وَلَوْ أَنْ يَجْرَعَ أَحَدُكُمْ جُرْعَةً مِنْ مَاءٍ (അഹ്മദ്) 

 ​”അത്താഴം ബർക്കത്തുള്ള ഭക്ഷണമാണ്, അതിനാൽ ഒരു ഇറക്ക് വെള്ളം കുടിച്ചാണെങ്കിലും നിങ്ങളത് ഉപേക്ഷിക്കരുത്.”

 ​സെയ്ദ് ബിൻ സാബിത് (റ) വിന്റെ ഹദീസ് (അത്താഴവും നിസ്കാരവും തമ്മിലുള്ള സമയം): അനസ് (റ) സെയ്ദ് ബിൻ സാബിത്തിൽ (റ) നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: «تَسَحَّرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ، قُلْتُ: كَمْ كَانَ بَيْنَ الأَذَانِ وَالسَّحُورِ؟ قَالَ: قَدْرُ خَمْسِينَ آيَةً»
(ഞങ്ങൾ നബി (സ) യോടൊപ്പം അത്താഴം കഴിച്ചു, പിന്നീട് അദ്ദേഹം നിസ്കാരത്തിന് എഴുന്നേറ്റു. ഞാൻ ചോദിച്ചു: ബാങ്കിനും അത്താഴത്തിനുമിടയിൽ എത്ര സമയമുണ്ടായിരുന്നു? അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: അൻപത് ആയത്തുകൾ ഓതാൻ എടുക്കുന്ന സമയം.) (അവലംബം: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി: 1921, സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം: 1097)

 സഹർ കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ നബി തങ്ങൾ ഉറങ്ങാറില്ലായിരുന്നുവെന്നും ഇബാദത്തിലേക്ക് തിരിയുമായിരുന്നു എന്നും ഈ ഹദീസ് പഠിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.ഭക്ഷണം കഴിച്ച ഉടനെ ഉറങ്ങുന്നത് ഒരുപാട് ശാരീരികമായ അപകടങ്ങൾക്ക് കാരണമാണ്.

നമ്മൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ അത് ആമാശയത്തിലെ ആസിഡുമായി കലരുന്നു. ഭക്ഷണം കഴിച്ച ഉടനെ കിടക്കുമ്പോൾ, ആമാശയത്തിലെ ഈ ആസിഡ് തിരികെ അന്നനാളത്തിലേക്ക് (Esophagus) ഒഴുകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇതിനെയാണ് Acid Reflux എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് പലതരത്തിലുള്ള ശാരീരിക അസ്വസ്ഥത  ഉണ്ടാക്കുന്നു. 

 ​അംറ് ബിൻ മൈമൂൻ (റ) വിന്റെ സാക്ഷ്യം (സഹാബികളുടെ ശീലം): «كَانَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْرَعَ النَّاسِ إِفْطَارًا وَأَبْطَأَهُمْ سُحُورًا» (മുഹമ്മദ് നബി (സ) യുടെ അനുചരന്മാർ നോമ്പ് തുറക്കാൻ ഏറ്റവും ധൃതി കാണിക്കുന്നവരും അത്താഴം ഏറ്റവും വൈകിപ്പിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു.) ( മുസ്വന്നഫ് അബ്ദിർ റസാഖ്: 7591, അൽ-സുനനുൽ കുബ്റാ – ഇമാം ബൈഹഖി) 

 ​ഇമാം നവവി (റ) വിന്റെ നിരീക്ഷണം (അത്താഴത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം): «أَنَّ السَّحُورَ يُقَوِّي عَلَى الصِّيَامِ، وَيُنَشِّطُ لَهُ، وَتَحْصُلُ بِسَبَبِهِ الرَّغْبَةُ فِي الِازْدِيَادِ مِنَ الصِّيَامِ لِخِفَّةِ الْمَشَقَّةِ فِيهِ» അത്താഴം കഴിക്കുന്നത് നോമ്പിന് കരുത്ത് നൽകുകയും ഉന്മേഷം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. നോമ്പിന്റെ പ്രയാസങ്ങൾ കുറയുന്നതിലൂടെ കൂടുതൽ നോമ്പുകൾ എടുക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം അത് വഴി ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ( ശറഹു സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം – ഇമാം നവവി) 

 ​ഇമാം ഇബ്നു ഹജർ അസ്ഖലാനി (റ) ബർക്കത്തിനെക്കുറിച്ച്: «الْبَرَكَةُ فِي السُّحُورِ تَحْصُلُ مِنْ جِهَاتٍ مُتَعَدِّدَةٍ: الِاتِّبَاعُ لِلسُّنَّةِ، وَمُخَالَفَةُ أَهْلِ الْكِتَابِ، وَالتَّقَوِّي بِهِ عَلَى الْعِبَادَةِ» (അത്താഴത്തിലെ ബർക്കത്ത് പല വഴികളിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു: സുന്നത്തിനെ പിന്തുടരുക, വേദക്കാരോട് വ്യത്യാസപ്പെടുക, ആരാധനയ്ക്ക് കരുത്ത് നേടുക എന്നിവ അതിൽ പെട്ടതാണ്. ( ഫത്ഹുൽ ബാരി ശറഹു സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി) 

ചുരുക്കത്തിൽ സഹർ ബർക്കത്തുള്ള ഒരു പ്രവാചകചര്യയും ഭക്ഷണവും ആണ്.അത് ഒഴിവാക്കുന്നത് തീർച്ചയായും നമ്മുടെ നോമ്പിന് നല്ലതല്ല.സഹർ സമയവും പ്രത്യേകത നിറഞ്ഞതാണ്.റമദാനിലെ ഇബാദത്തുകൾ നാം ക്രമീകരിക്കുമ്പോൾ സഹർ സമയത്തെ തഹജ്ജുദ് നിസ്കാരം ശീലമാകുവാൻ നാം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.അല്ലാഹു അതിന് തൗഫീഖ് നൽകട്ടെ.ആമീൻ യാ റബ്ബൽ ആലമീൻ

Similar Posts

  • പാപമോചനത്തിൻ്റെ വഴികൾ

    റമദാൻ പാപമോചനത്തിൻ്റെ മാസമാണ്. ഭയഭക്തിയുള്ള വിശ്വാസികളുടെ പാപങ്ങൾ അല്ലാഹുതആല റമദാനിലൂടെ പൊറുത്തു കൊടുക്കുന്നു. അതിലൂടെ അവരുടെ ശരീരങ്ങളെ നരകത്തിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.. ആരെങ്കിലും വിശ്വാസത്തോടും പ്രതിഫലേച്ഛയോടും കൂടി റമദാനിൽ വ്രതമനുഷ്‌ഠിക്കുകയും രാത്രി നമസ്‌കരിക്കുകയും ചെയ്‌താൽ അവന്റെ മുൻകഴിഞ്ഞ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കപ്പെടും എന്നത് വളരെ പ്രസിദ്ധമായ പ്രവാചക വചനമാണല്ലോ. റമദാനിലെ പാപമോചനത്തിൻ്റെ കാരണങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുഖത കാണിക്കുകയും, റമദാൻ ലഭിച്ചിട്ടും പാപമോചനം നേടാതെ പോകുന്നവന് പിന്നെ എപ്പോഴാണ് അല്ലാഹുവിൻ്റെ മാപ്പും മഗ്‌ഫിറത്തും ലഭിക്കുക?! بَعْدَ عن الله…

  • പിണക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കേണ്ട മാസം

    പരസ്‌പരമുള്ള പിണക്കങ്ങൾ നമ്മുടെ പല അമലുകളുടെയും പ്രതിഫലങ്ങളെ നശിപ്പിച്ചു കളയും. സഹാനുഭൂതിയുടെയും സാഹോദര്യത്തിൻ്റെയും മാസമായ വിശുദ്ധമായ റമദാനിൽ മുഅ്മിനീങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്‌പരം സ്നേഹവും ഐക്യവും നിലനിർത്തേണ്ടതിന് പകരം പരസ്‌പരം പിണക്കങ്ങൾ ആയി കഴിയുന്നത് ഈ മഹനീയ മാസത്തിലെ നമ്മുടെ അമലുകളുടെ പ്രതിഫലങ്ങളെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കും.അല്ലാഹു പറയുന്നു: . (إنما المؤمنون إخوة فأصلحوا بين أخويكم} [الحجرات (10) അല്ലാഹു പറഞ്ഞു: “സത്യവിശ്വാസികൾ പരസ്‌പരം സഹോദരങ്ങളാണ്.അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ രണ്ട് സഹോദരങ്ങൾക്കിടയിൽ നിങ്ങൾ സന്ധിയുണ്ടാക്കുക.” [അൽ-ഹുജുറാത്ത്: 10].പരസ്‌പരം വിട്ടുനിൽക്കുന്നതും…

  • റമദാനും കുടുംബബന്ധം ചേർക്കലും

    വിശുദ്ധ ഖുർആനിലെ നിരവധി ആയത്തുകളിലൂടെയും പ്രവാചകൻ സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹിവസല്ലമ തങ്ങളുടെ നൂറുകണക്കിന് ഹദീസുകളിലൂടെയും ദീനുൽ ഇസ്ലാം നിഷ്കർഷിക്കുന്ന വളരെ സുപ്രധാനമായ ഒരു അമലാണ് കുടുംബബന്ധം ചേർക്കൽ. ഒരു മനുഷ്യന്റെ ഐഹിക ജീവിതത്തിന്റെയും പാരത്രിക ജീവിതത്തിന്റെയും വിജയത്തിന്റെ വിവിധ കാരണങ്ങളെ കുടുംബബന്ധം ചേർക്കുന്നതുമായി അല്ലാഹു ബന്ധപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബന്ധങ്ങളിൽ വിള്ളൽ ഉണ്ടാകുന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ റഹ്മത്തിൽ നിന്ന് ദൂരത്താകുവാൻ കാരണമാവുകയും പരലോകത്ത് പരാജയപ്പെടുന്നതിന് നിമിത്തമാവുകയും ചെയ്യും. കുടുംബബന്ധങ്ങൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ അടങ്ങുന്ന സമൂഹം ഒരു ശക്തമായ കോട്ട പോലെയായിരിക്കും. അത്തരം സമൂഹത്തിൽ…

  • സാഹോദര്യത്തിന്റെ മാസം

    മുഅ്മിനീങ്ങൾക്കിടയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ബന്ധം ആദർശ പരമായ സാഹോദര്യമാണ്. മുസ്ലിമീങ്ങൾ വിവിധ രാജ്യക്കാരാണെങ്കിലും വ്യത്യസ്‌ത വംശങ്ങളിലും ഗോത്രങ്ങളിലും പെട്ടവരുമാണെങ്കിലും ഈ ബന്ധം അവരെ പരസ്പ്‌പരം ഒന്നിപ്പിക്കുന്നു. പരസ്‌പരബന്ധങ്ങളെ കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കുകയും ഊഷ്‌മളമാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ട വിശുദ്ധമായ മാസമാണ് റമദാൻ. നോമ്പിലൂടെയും ദാനധർമ്മങ്ങളിലൂടെയും ഇഫ്‌താറിലൂടെയും എല്ലാം സാഹോദര്യം നിലനിർത്താനുള്ള വിവിധ സാഹചര്യങ്ങളെ അല്ലാഹു റമളാനിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്നു. സാഹോദര്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം [إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ} [الحجرات: :10 (സഹോദരങ്ങളാണ്.) സാഹോദര്യത്തിന് അതിർവരമ്പുകൾ ഇല്ല എന്നും വംശ വർണ്ണ വൈവിധ്യങ്ങളോ കുടുംബ പരിഗണനകളോ…

  • ഇഅ്തികാഫ്

    ശരീഅത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ അല്ലാഹുവെ മാത്രം ലക്ഷ്യം വെച്ച് പള്ളിയിൽ കഴിഞ്ഞുകൂടുന്നതിനെയാണ് ഇഅ്തികാഫ് എന്ന് പറയുന്നത്. ഇഷ്ടമുള്ള ഏതൊരു ആരാധനയിലും മുഴുകി അവിടെത്തന്നെ ഇരിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ സാരം. മറ്റൊന്നിനും വിട്ടുകൊടുക്കാതെ സ്വയം സമർപ്പിക്കുക, ഒരിടത്ത് ഉറച്ചുനിൽക്കുക, വിട്ടുപിരിയാതെ കൂടെയുണ്ടാവുക എന്നൊക്കെയാണ് ഈ പദത്തിന്റെ ഭാഷാർത്ഥം. ദുന്യവിയായ (ഭൗതികമായ) സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ട് അല്ലാഹുവിലേക്ക് ചേർന്ന് നിൽക്കുക എന്നതാണ് ഈ ഇബാദത്തിന്റെ പൊരുൾ. ദുനിയാവിന്റെ ബഹളങ്ങളിൽ നിന്നും തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്നും തന്റെ മനസ്സിനെ മോചിപ്പിച്ച്, അല്ലാഹുവിലേക്ക് മാത്രം ചേർത്തുനിർത്താനായി…

  • നോമ്പും നാവിനെ സൂക്ഷിക്കലും

    ഇസ്ലാമിൻറെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നോമ്പ് എന്നത് ശാരീരികമായി മാത്രം അനുഭവിക്കേണ്ട ഒന്നല്ല.രാവിലെ മുതൽ വൈകുന്നേരം വരെ പാനീയങ്ങളും ഭോഗപരതയും എല്ലാം ഒഴിവാക്കി നോമ്പ് അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തി അവന്റെ നിർബന്ധ കടമ പൂർത്തിയാക്കുമെങ്കിലും അവൻ്റെ നാവിനെ ഹറാമുകളിൽ  നിന്നും അവൻ സംരക്ഷിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ നോമ്പിൻറെ പൂർണ്ണതയിലേക്ക് അവന് എത്താൻ കഴിയുകയില്ല. ആമാശയം ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് നോമ്പ് നോൽക്കുമ്പോൾ, നാവ് അനാവശ്യവും നിഷിദ്ധവുമായ സംസാരങ്ങളിൽ നിന്നും നോമ്പ് നോൽക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിശ്വാസിയുടെ നോമ്പ് ഒരു പൂർണ്ണമായ ആരാധനയാകുന്നത് അവന്റെ നാവ് നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മാത്രമാണ്….

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *